ییرات طول تنه نسبت به طول کل ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus). (خط چین بیانگر نقطه‌ی عطف تغییرات تنه می‌باشد که در روز 30 بعد از تفریخ (طول کل 56/0±06/16 میلیمتر) رخ می‌دهد).

بررسی رشد آلومتریک طول پوزه ماهی کلمه نشان داد که یک رابطه‌ی معنی‌دار و قوی بین طول پوزه وطول کل وجود دارد. نقطه عطف رشد طول پوزه در طی مراحل اولیه تکوین در روز سوم (ارتـفاع 40/0±25/7 میلـیمتر) بـدست آمد. الگـوی رشد قـبل از نقطـه عطـف آلومـتری منفی (R2=0.92 و b=-2.64) و بعد از این نقطه الگوی رشد آلومتری مثبت (R2=0.92و b=1.25)می‌باشد (نمودار 4-4).

نمودار 4-4- روند تغییرات طول پوزه نسبت به طول کل ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus). (خط چین بیانگر نقطه‌ی عطف تغییرات پوزه می‌باشد که در روز سوم بعد از تفریخ (ارتفاع 40/0±7.25 میلیمتر) رخ می‌دهد.)

بررسی الگوی رشد آلومتریک طول دم ماهی کلمه نشان داد که یک رابطه‌‌ی معنی دار و قوی بین طول دم و طول کل وجود دارد. نقطه عطف رشد طول دم در طی مراحل اولیه تکوین در روز سوم (طول کل 40/0±25/7 میلیمتر) و روزسی و سوم (طول کل 86/0±78/17 میلیمتر) بدست آمد. الگوی در دو مرحله اول آلومتری مثبت بوده و در مرحله سوم الگوی رشد ایزومتری می‌شود. قبل از نقطه عطف اول (R2=0.94 وb=1.24) و پس از نقطه عطف اول (R2=0.99 وb=1.25) و بعد از نقطه عطف دوم (R2=0.99 وb=1.00) می‌باشد (نمودار 4-5).

نمودار 4-5- روند تغییرات طول دم نسبت به طول کل ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) (خط‌چین‌ها بیانگر نقاط عطف تغییرات پوزه می‌باشد که در روز سوم (ارتفاع 40/0±7.25 میلیمتر) و چهاردهم بعد از تفریخ (طول کل 57/0± 01/12 میلیمتر) رخ می‌دهد.)

بررسی رشد آلومتریک ارتفاع بدن ماهی کلمه نشان داد که یک رابطه ی معنی دار و قوی بین ارتفاع بدن و طول کل وجود دارد. نقطه عطف افزایش ارتفاع بدن در طی مراحل اولیه تکوین در روز سوم (ارتفاع 40/0±25/7 میلیمتر) بدست آمد. الگوی آلومتری رشد مثبت بوده و قبل از نقطه عطف (R2=0.75وb=1.016) و پس از نقطه عطف (R2=0.98 و b=1.34) می‌باشد (نمودار 4-6).

نمودار 4-6- روند تغییرات ارتفاع بدن نسبت به طول کل ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) (خط چین بیانگر نقطه‌ی عطف تغییرات ارتفاع بدن می‌باشد که در روز سوم بعد از تفریخ (ارتفاع 40/0±7.25 میلی متر) رخ می‌دهد.)

در ارتباط با تغییرات قطر چشم ماهی کلمه، نتایج حاکی ازآن بود که روند تغییرات قطر چشم از یک مدل خطی پیروی می‌کند و همبستگی بین تغییرات قطر چشم وطول کل معنی‌دار می‌باشد. براساس نتایج بدست آمده نقطه عطف در روز سوم بعد از تفریخ (ارتفاع 40/0±25/7 میلیمتر) رخ می‌دهد.الگوی رشد تا نقطه عطف آلومتری منفی (R2=0.55 و b=0.025)و پس ازآن آلومتری مثبت (R2 = 0.98 وb=0.99) می‌باشد (نمودار 4-7).

نمودار 4-7- روند تغییرات قطر چشم نسبت به طول کل ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) (خط چین بیانگر نقطه‌ی عطف تغییرات قطرچشم می‌باشد که در روز سوم بعد از تفریخ (ارتفاع 40/0±7.25 میلیمتر) رخ می‌دهد.)

در بررسی الگوی رشد آلومتری برخی از ویزگی‌های بررسی شده ماهی کلمه از روز تفریخ تا روز هشتاد پس از تفریخ ، چهار مرحله توسط نقاط عطف ضرایب رشد مشخص شد. که این چهار مرحله به ترتیب از لحظه تفریخ تا روز سوم، از روز سوم تا روز سی‌ام، از روز سی‌ام تا روز چهل و یکم و از روز چهل و یکم تا روز هشتاد پس از تفریخ می‌باشد (شکل 4-3) و (شکل 4-4). الگوی رشد ناحیه سر در مراحل یک و دو آلومتری مثبت و در مراحل چهار و پنج آلومتری منفی است. ناحیه تنه در سه مرحله نخست دارای الگوی رشد آلومتری منفی و در مرحله چهار الگوی رشد آلومتری مثبت داشت. ناحیه دم در دو مرحله نخست رشد آلومتری مثبت و در دو مرحله بعد الگوی رشد ایزومتری را نشان داد (شکل 4-2).

شکل 4-2- روند تغییرات ضرایب رشد قسمت‌های مختلف بدن (سر، تنه، دم) بچه ‌ماهی کلمه از روز صفر تا 80 بعد از تفریخ (مرحله یک از تفریخ تا روز سوم پس از تفریخ، مرحله دوم از روز سوم تا سی‌ام پس از تفریخ، مرحله سوم از روز سی‌ام تا روز چهل و یک پس از تفریخ و مرحله چهارم از روز چهل و یک تا هشتاد پس از تفریخ)

شکل 4-3- زمان نقاط عطف ضرایب رشد برخی از ویژگی‌های بررسی شده از روز صفر تا روز 80 بعد از تفریخ در مراحل اولیه‌ی زندگی ماهی کلمه (طول پوزه (Snout L)، طول سر(Head L)، طول تنه (Trank L)، طول دم (Tail L)، قطر چشم (Eye diameter)، ارتفاع بدن (Body depth)).

شکل 4-4- طول کل مربوط به نقاط عطف ضرایب رشد برخی از ویژگی‌های بررسی شده از روز صفر تا روز 80 بعد از تفریخ در مراحل اولیه‌ی زندگی ماهی کلمه (طول پوزه (Snout L)، طول سر(Head L)، طول تنه (Trank L)، طول دم (Tail L)، قطر چشم (Eye diameter)، ارتفاع بدن (Body depth)).

همانطور که در جدول (4-1) مشاهده می‌شود ضرایب رشد قبل از نقطه عطف به جز طول تنه و قطر چشم همگی بالای یک هستند و رشد آلومتری مثبت دارند و بعد از نقطه عطف همه ضرایب رشد عدد نزدیک به یک یعنی رشد ایزومتری را نشان می‌دهند.

جدول 4-1- ضرایب رشد (طول پوزه (Snout L)، طول سر(Head L)، طول تنه (Trank L)، طول دم (Tail L)، قطر چشم (Eye diameter)، ارتفاع بدن (Body depth)) ماهی کلمه قبل و بعد از نقطه عطف
بعد از نقطه عطف
قبل از نقطه عطف
r2
A
b ± sd
r2
a
b ± sd

928/0
0199/0
446/0±256/1
9226/0
713/27
040/0±648/2-
طول پوزه
993/0
565/0
136/1±743/0
993/0
0102/0
094/1±322/1
طول سر
993/0
328/0
249/3±013/1
981/0
908/0
844/0±676/0
طول تنه
99/0
416/0
413/4±005/1
949/0
210/0
213/0±245/1
طول دم
99/0
073/0
625/0±990/0
55/0
279/0
012/0±258/0
قطر چشم
978/0
0642/0
268/2±341/1
750/0
579/7
096/0±061/1-
ارتفاع بدن

ضرایب رشد در قبل و بعد از جذب کیسه زرده در جدول (4-2) آورده شده که همانطور که مشاهده می‌شود قبل از جذب کیسه زرده طول پوزه، طول سر، طول دم و قطر چشم همگی دارای ضریب رشد بالای یک و رشد آلومتری مثبت و پس از جذب کیسه زرده همه ضرایب به سمت عدد یک و رشد ایزومتری رفتند به جز ناحیه تنه که همچنان ضریب رشد کمتر از یک و رشد آلومتری منفی را نشان می‌دهد و ضریب رشد ارتفاع بدن بیشتر از یک شده و رشد آلومتری مثبت را در پیش گرفته است.

جدول 4-2- ضرایب رشد (طول پوزه (Snout L)، طول سر(Head L)، طول تنه (Trank L)، طول دم (Tail L)، قطر چشم (Eye diameter)، ارتفاع بدن (Body depth)) ماهی کلمه قبل و بعد از جذب کیسه زرده
بعد از جذب کیسه زرده
قبل از جذب کیسه زرده
r2
A
b ± sd
R2
a
b ± sd

97/0
342/0
43/0±08/1
64/0
007/0
11/0±66/1
طول پوزه
98/0
266/0
07/2±96/0
99/0
082/0
51/0±42/1
طول سر
84/0
573/0
07/3±84/0
99/0
669/0
64/0±82/0
طول تنه
99/0
241/0
38/4±16/1
99/0
315/0
59/0±03/1
طول دم
98/0
089/0
60/0±92/0
96/0
059/0
13/0±06/1
قطر چشم
96/0
060/0
33/2±36/1
76/0
182/0
25/0±88/0
ارتفاع بدن

جدول 4-3- ضریب رشد ( b±sd (شیب خط ± انحراف معیار) a (عرض از مبدا) و r2 (ضریب همبستگی) و Pvalue متغیرهای اندازه‌گیری شده ((طول پوزه (Snout L)، طول سر(Head L)، طول تنه (Trank L)، طول دم (Tail L)، قطر چشم (Eye diameter)، ارتفاع بدن (Body depth))
Pvalue
r2
a
b±sd
متغیر
0001/0
977/0
0483/0
0006/0±108/0-
طول پوزه
0001/0
984/0
2328/0
0099/0±023/0-
طول سر
0001/0
989/0
3129/0
0120/0±044/1
طول تنه
0001/0
997/0
4560/0
0059/0±050/1-
طول دم
0001/0
986/0
0670/0
0007/0±057/0
قطر چشم
0001/0
983/0
2350/0
0108/0±923/0-
ارتفاع بدن

نمودار 4-8- میانگین ضریب آلومتری چندمتغیره ویژگی‌های مختلف ماهی کلمه از لحظه تفریخ تا روز هشتاد پس از آن

بر طبق نتایج آلومتری چند متغیره (نمودار 4-8) طول پوزه، طول دم و ارتفاع بدن رشد آلومتری مثبت، طول سر رشد ایزومتری و قطر چشم، طول کل و طول تنه رشد آلومتری منفی دارند. که در این میان ارتفاع بدن و طول پوزه بیشترین ضریب رشد را داشتند که ممکن است با تغییر شکل ماهی کلمه در طی رشد از حالت دوکی شکل اوایل دوره‌ی رشد که متناسب با محیط زندگی آن در این مرحله یعنی رودخانه‌ی دارای جریان است به شکل پهن که برای زیستگاه نهایی این ماهی که دریا می‌باشد مناسب‌تر است و تغییر نوع تغذیه از تغذیه پلاژیک به کف‌زی‌خواری و متعاقب آن نیمه تحتانی شدن دهان مرتبط باشد (جدول 4-4).

جدول 4-4- ضرایب رشد (شیب خط رگرسیونی b) الگوی آلومتری چند متغیره به همراه درصد واریانس PC1 در سطح 01/0

ضرایب رشد آلومتری چند متغیره
واریانسPC1
طول پوزه
23/1

طول سر
01/1

طول تنه
69/0

طول دم
06/1
13/98%
طول کل
90/0

قطر چشم
92/0

ارتفاع بدن
16/1

4-3- آزمون کلاستر یا پراکندگی
بر اساس آزمون پراکندگی اقلیدسی واردز58چهار مرحله اصلی بر پایه تغییرات شکلی در دوران زندگی ماهی کلمه از روز صفر تا روز هشتاد پس از تفریخ بدست آمد. مرحله اول از روز اول تا روز هفتم پس از تفریخ، مرحله دوم از روز هشتم تا روز سی‌ام پس از تفریخ و مرحله سوم از روز سی و سوم تا روز چهل و پنجم و مرحله چهارم از روز پنجاه و پنجم تا روز هشتاد پس از تفریخ را در بر می‌گیرد (نمودار 4-9). در دو مرحله نخست این نمودار می‌توان تقسیم بندی بالون 1975 را یافت. که از روز اول تا روز سوم مطابق با فاز Eleutheroembryoو از روز سوم تا روز هفتم مطابق با فاز Protopterygio تقسیم‌بندی بالون است که در مرحله اول تقسیم‌بندی آزمون کلاستر جای گرفته‌اند. در مرحله دوم تقسیم بندی آزمون کلاستر می‌توان دو فاز بعدی تقسیم‌بندی بالون را یافت که از روز ششم تا روز بیست و ششم پس از تفریخ فاز Pterygio larvaو پس از روز بیست و ششم وارد فاز نوجوان می‌شود. در روز سوم شاهد جذب ظاهری کیسه زرده هستیم که باعث تغییر شکل بدن لارو به علت کاهش ارتفاع ناحیه قدامی بدن در اثر جذب ظاهری کیسه زرده می‌شود. در این زمان به علت جذب شدن قسمت اعظم کیسه زرده و باز شدن دهان جهت تغذیه مختلط شکل کشیده‌تر بوجود آمده بعد از جذب ظاهری ظاهری کیسه زرده برای تحرک و شنای بهتر جهت جست‌و‌جوی غذا مناسب‌تر به نظر می‌رسد. در روز چهارم نوتوکرد هنوز صاف بوده و فاقد انحنا است اما در روز پنجم ما شاهد شروع انحنای نوتوکرد به سمت بالا هستیم. در روز ششم چین‌ باله‌های پشتی، دمی و مخرجی متمایز می‌شوند. در روز هفتم ما شاهد ظهور شعاع‌های باله دمی هستیم. در روز نهم باله دمی فرورفتگی پیدا کرده و از حالت گرد خارج می‌شود و نوتوکرد نیز کامل می‌گردد. در روز دهم آثاری از شعاع باله پشتی و مخرجی را می‌توان دید. در روز یازدهم باله دمی کاملا دو شاخه شده و در روز دوازدهم آثاری از شعاع باله پشتی و مخرجی را می‌توان دید. در روز شانزدهم باله دمی، پشتی و شکمی کامل می‌شوند. در روز هجدهم شعاع‌های باله شکمی شروع به تشکیل می‌کنند و مهره‌های نوتوکرد مشخصص می‌شوند. در روز بیست و دوم کمان ‌آبششی تکامل می‌یابد. در روز بیستو ششم شعاع‌های باله شکمی کامل می‌شود. در روز سی و سوم نوتوکرد کامل و آثاری از فلس می‌توان دید. در روز سی و هفتم فلس‌ها مشخص و در روز چهل و یکم فلس‌ها نیز کامل می‌شوند.

نمودار 4-9- درختی پراکندگی بدست آمده از تغییرات شکلی پیکره نه لندمارکی

4-4-ریخت‌سنجی هندسی
در این مطالعه روش ریخت سنجی هندسی برای توصیف خط سیر رشد و مصور‌سازی شکل بدن ب

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید