مردم اجازه دادند تصاوير و فيلم هايشان را همزمان با تظاهرات با هم مبادله کنند. بر اساس تحقيق آمريکايي ها اين نوع انتشار اطلاعات و مبادله آنها اجازه داد تا کشورهاي همسايه نيز از آن براي گسترش موج انقلابي در سرتاسر منطقه بهره بگيرند. طي هفته قبل از خروج حسني مبارک از قدرت در مصر، تعداد توييت هاي با مضمون تغيير سياسي در مصر ده برابر قبل شده بود. از سوي ديگر در اين هفته بيش از پنج و نيم ميليون نفر تصاوير تظاهرات را در يوتيوب ديده بودند. همچنين حجم مطالب ارسالي به شبکه هاي فيسبوک يا در وبلاگ هاي سياسي ديگر از سوي مخالفان سياسي افزايش بي سابقه اي داشته است. اين آمار و ارقام از توانايي رسانه هاي اجتماعي در ايجاد شبکه هاي ارتباطي با هدف تسهيل تجمعات واقعي و نه مجازي حکايت دارد و اينکه اين شبکه ها مي توانند افراد را با عقايد و ديدگاه هاي مختلف و از اقشار گوناگون کنار هم قرار دهند و آنها را براي دستيابي به يک هدف واحد بسيج کنند. siasatema.ir))

فصل چهارم :بررسي مقايسه اي شکل گيري جامعه شبکه اي در تونس ومصر

بررسي مقايسه اي جامعه شبکه اي درتونس و مصر
اگر تعداد کاربران مصر را با تونس مقايسه (جدول 1-2)کنيم مي بينم که تونس از لحاظ بستر هاي اينترنت بسيار قوي تر مي باشد پس چه عاملي سبب شد که روند به کار گيري از اين شبکه ها در مصر عکس روند در تونس باشد، در تونس ما شاهديم به سبب طلب رشوه، توهين و توقيف چرخ دستي يک جوان تونسي به نام بوعزيزي در تاريخ 17 دسامبر2010 توسط يک مامور پليس زن، اين جوان دست به خود سوزي مقابل ساختمان فرمانداري مي زند. همان روز تصاوير خود سوزي بر روي شبکه هاي اجتماعي قرار مي گيرد و فرداي آن روز دوستان و همه کساني که اين حوادث را در شهر سيدي بوزيد مشاهده کرده بودند در جلوي فرمانداري شهر تجمع کردند و تصاوير و فيلم هاي برخورد ماموران با مردم در شبکه اجتماعي منعکس شد. يعني در واقع در تونس اتفاق و حادثه روي داد و بعد شبکه هاي اجتماعي در انعکاس و بسيج مردم فعال شدند ولي در مصر شاهديم که اين شبکه اجتماعي هستند که به ابزاري در دست مخالفان تبديل مي شوندکه به تبليغ تجمع در ميدان التحرير بپردازند. شواهدي که از شکل گيري و گسترش حوزه عمومي بر اثر رسانه هاي جديد در پيش، حين و پس از انقلاب مصر وجود دارد. بخش اعظم محتواي توليد شده توسط انقلابيون مصري با استفاده از رسانه اجتماعي از قبيل فيس بوک، پورتال به اشتراك گذاري ويدئوي يوتيوب، توييتر، و خدمات پيام کوتاه يا پيام دهي متني ارسال و پخش مي شد. اين رسانه ها امکان ارتباط همتراز بين کاربران را فراهم مي کردند و آنها مي توانستند به هم متصل شوند.(شفيعي،ابراهيم نيا،عروجي،1391)
بنابراين کاربران مي توانستند ايده ها و تصاوير خود را به شمار کثيري از مردم منتقل کنند. اما عاملي که روند را معکوس کرد مي توان يک عامل هويت عربي و اسلامي را هم برشمرد به سبب هويت عربي منطقه اتفاقي که در تونس افتاد و بعد از آن بيشتر توسط شبکه هاي مجازي منتشر ، باز نشر و مورد حمايت قرار گرفت سبب تاثير گذاري بر قشر تحصيلکرده مصري شد دومين عامل را مي توان آشکارگي بر شمرد، آشکارگي که رسانه هاي مجازي سبب آن شدند يعني رسانه هاي مجازي با نمايش صحنه هاي خشونت نيروي هاي سرکوب گر به ابزاري تبديل شدند که قدرت سرکوب از حکومت گرفته شد زيرا ديگر حکومت نمي توانست به سانسور بپردازد.

در اين تحولات معترضان مصري ويدئوهاي پردازش نشده اي را از بيرحمي و وحشيگري پليس به يوتيوب و ديگر سايتهاي به اشتراك گذاري ويدئو انتقال مي دادند. و در طول مدت انسداد اينترنت، در حالي که روزنامه نگاران حرفه اي براي آنکه صدايشان را به بيرون برسانند در حال مبارزه بودند، معترضين خياباني از خطوط زميني براي فراخوان حاميان استفاده کردند. اين حاميان گزارشهاي معترضين را ترجمه و در توييتر براي مخاطبان بين المللي مشتاق اخبار و رويدادهاي جديد منتشر کردند(2. (Ishani,
حکومت ها که خبرنگاران را هم منع مي کردند اين شهروندان بودند که به پردازش اطلاعات مي پرداختند و به منبع رسانه هاي خبري بزرگ دنيا تبديل مي شدند. (نکته لازم به ذکر اين است تنها شبکه ماهواره اي منطقه که به پوشش انقلاب تونس پرداخت و از آن به نوعي حمايت و پشتيباني کرد و تاثير گذار بود شبکه الجزيره قطر بود.). از راه حل هاي ديگري که معترضان مصري در پيش گرفتند در زماني که حکومت به قطع شبکه اينترنت پرداخت اتصال به خطوط مخابراتي کشورهاي همسايه بود و همچنين استفاده از مودم هاي قديمي گرچه سرعت پايين ولي براي پيام توييت کردن کافي بود. براي انسداد تلفن همراه آنها از تلفن هاي ماهواره اي بهره گرفتند يا شماره مرکزهاي جايگزين که دولت براي عوامل خود فعال نگه داشته بود استفاده کرده البته اين مورد فقط در برخي از مناطق مصر جواب داد.
به هر حال فضاي مجازي نقش مهمي را در ايجاد يا دگرگوني بسياري از اشکال کنش جمعي، از اقناعي تا تقابلي و از اقدامات فردي تا اقدامات جمعي بر عهده دارد.
کاترين وون(2011) در مقاله هاي که به بحث در اين رابطه پرداخته است، مي گويد : از نظر اين دو نقش رسانه جديد، قبل، در طول و بعد از انقلاب مصر به ويژه در سه روش به هم پيوسته مهم بود: فعال کردن کنش گرايي سايبر، که يک برانگيزنده مهم براي کنش گرايي خياباني بود؛ تشويق درگيرشدگي مدني از طريق کمک به بسيج و سازماندهي معترضان و ديگر اشکال بيان سياسي؛ و بالاخره فراهم کردن شکل جديدي از روزنامه نگاري شهروندي، که عرصه اي را براي شهروندان عادي فراهم مي کند تا خويشتن را بيان کرده و تفاسير خود از واقعيت را ثبت نمايند.(زيزي پاپا چريسي،2009)

همچنين تکنولوژي به واسطه پويايي خود نشان داد که تداخل در کار توسط حکومت ها کارساز نيست و راه حل رفع اين تداخل درون خود تکنولوژي مي باشد. در واقع مي توان نتيجه گرفت که چگونه تحولات اخير در تونس در شبکه هاي مجازي توسط مردم منتشر و باز نشر شد اشتراک گذاري اطلاعات به واسطه هويت عربي و اسلامي فعالين مدني منطقه و همچنين آشکارگي خشونت پليس و در نتيجه آن کاهش قدرت سرکوب، بسيج مردم از طريق فضاهاي مجازي با دادن فراخوان ها، تاثير خود را به صورت دومينووار بر ديگر نقاط منطقه خاورميانه که از لحاظ ساختار قدرت و دولت به همديگر شبيه بودن گذاشت. و نوع جديدي از استفاده فضاي سايبر و کنش سايبر در تحولات عربي مشاهده شد. (واعظي،1390)

پي نوشت
1-روزنا، جيمز(1390).انقلاب اطلاعات امنيت و فناوري هاي جديد.(ترجمه عليرضا طيب) تهران:انتشارات راهبردي
2-زکريا،،فريد(1390).خاورميانه عقب گرد نمي کند،ويژه نامه علوم انساني(مهرنامه)، ش10 3-3-کين،جان1383،رسانه ها و دموکراسي،نازنين شاه رکني،نشر طرح نو،تهران
4-ضيايي پرور،حميد1388،جنگ نرم سايبري در فضاي شبکه هاي اجتماعي،رسانه،سال بيستم،شماره 2
5-واعظي، محمود(1390). بحران هاي سياسي و جنبش هاي اجتماعي، تهران:انتشارات دفتر مطالعات سياسي و بين المللي
6- انصاري،محمد مهدي،ويژگي ها و الزامات عصر مديا کراسي،وب گاه رسانه،1390
7-مارکس،کارل،1380،سانسور و آزادي مطبوعات،ترجمه حسن مرتضوي،نشر اختران،تهران

8-رشکياني،مهدي(1389). رسانه هاي شخصي. مرکز پژوهش هاي همشهري – فناوري نو
9-غبيشاوي،رضا،2011،تهران:http://alfaresiya.net/?p=1909
10-شفيعي،حسن،ابراهيم نيا،حسين،عروجي،منيره،1391،شبکه هاي مجازي در عصر جهاني شدن:بررسي تحولات اخير خاورميانه عربي،همايش جهاني شدن،جهاني گرايي و هويت ديني

11- Ishani, M. (2011) “The hopeful network”, Foreign Policy. Retrieved March 24, 2011
12-Anderson,Lisa.2011.Demystifying The Arabs spring, Foreign affairs.

13-http://www.indexmundi.com

14-http://www.socialbakers.com/facebook-statistics

15-http://www.internetworldstats.com

16-www.hamshahritraining.ir

17-www.rasaneh.org

18–http://anjoman.mcstudies.ir/2011/05/social-networks-report.html

19- http://www.communicationage.blogfa.com/post-28.aspx

20-http://koucheneshin.blogfa.com/post-45.aspx

21- http://alizamanian.blogfa.com/post-392.aspx

22- http://www.khabaronline.ir/news-69315.aspx

23.http://www.jangnarm.com/index.aspx?siteid=51&pageid=3129&newsview=27238

24-http://www.siasatema.ir/NSite/FullStory/News/?Id=33561

25-http://www.mardomsalari.com/template1/News.aspx?NID=135701

26.http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/HYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”30HYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”/%DHYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”8%HYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”BHYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”1%HYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”DHYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”8%HYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”BHYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”3%HYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”DHYPERLINK “http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/”8%HYPERLINK

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید